Van ontwerp naar bouw ‘t Maar
Een luifel die een gebouw kleiner laat voelen. Die kinderen een plek geeft om buiten te werken, ook als het regent. En die op zonnige dagen de warmte buiten houdt. Bij Kindcentrum ’t Maar in Spijk heeft de luifel rondom het gebouw meerdere functies. Hij brengt het gebouw terug naar de schaal van een kind. Maar er zit ook een uitdaging aan: hoe zorg je ervoor dat er onder die luifel toch voldoende daglicht de klaslokalen binnenkomt?
Dat is een van de vragen waar Wytse, bouwkundige/BIM-modelleur bij De Architecten van Team 4, mee aan de slag ging. Zijn werk begint waar het ontwerp technisch moet worden uitgewerkt. Hoe passen de constructie, installaties en bouwkundige details bij elkaar? En hoe zorg je dat alles wat bedacht is, straks ook echt gebouwd kan worden? “Het ontwerp ligt al vast en dan mag ik de finetuning doen. Dat zijn voornamelijk de details waar ik veel energie in steekt.”
Nu is het zes jaar later en loopt Wytse opnieuw door het gebouw. Hij kijkt naar de bovenlichten, de constructie, de wanden en de kruisjes in het metselwerk. Dingen waar de kinderen die hier iedere dag naar school gaan niet bij stilstaan. Maar voor Wytse zit er achter bijna ieder detail een verhaal.
De luifel is onderdeel van de lesveranda
Rondom het gebouw loopt een luifel. Kinderen kunnen vanuit hun lokaal rechtstreeks naar buiten en daar ook bij minder goed weer droog les krijgen. Alleen houdt de luifel ook daglicht tegen. Daarom zijn in het ontwerp bovenlichten opgenomen, zodat er altijd voldoende daglicht de lokalen binnenkomt.
Voor Wytse begon daarna de technische uitwerking. Waar kunnen die bovenlichten precies komen? Op dezelfde plek zitten ook de constructie, windverbanden, plafonds en installaties. “Je hebt een samenspel met windverbanden, staalconstructies, alles komt samen,” legt Wytse uit.
“Daarover stem ik af met de constructeur, installateur en zijn collega architect. Een daklicht kan niet zomaar overal komen en soms zit een windverband precies op de plek waar je het niet wilt hebben.” In overleg zoekt Wytse uit wat er verschoven of aangepast kan worden, zonder het ontwerp uit het oog te verliezen.
Ontworpen voor een school die gebruikt wordt
Binnen wijst Wytse op de OSB-platen langs de onderkant van de wanden. Daar is bewust voor gekozen omdat ze tegen een stootje kunnen. In een school worden tassen tegen de muur gezet en wordt er dagelijks schoongemaakt. Daar moet de afwerking tegen kunnen. De platen hebben een dubbelfunctie. Want ze zijn ook ideaal om de werkjes van de kinderen op te hangen.
Ook hier zit het verschil in de uitwerking. De platen zijn iets vrij van de vloer gehouden zodat er geen vocht in kan trekken. Rond de deuren moest worden bepaald hoe het materiaal netjes kon aansluiten op de kozijnen. Juist in dit soort details krijgt het ontwerp zijn uiteindelijke vorm.




Wat als er tijdens de bouw iets verandert?
Niet alles blijft tijdens een bouwproces zoals het eerder is bedacht. In het midden van ’t Maar staan verschillende huisjes waarin functies en installaties een plek krijgen. Tijdens het proces kwam één van die huisjes te vervallen.
Daarmee was het huisje weg, maar de installaties niet. Vanuit dat huisje zouden verschillende installaties omhoog lopen en de doorsteek naar de vleugels maken. Daar moest dus een nieuwe oplossing voor komen. In overleg met de installateur kwam er een voorstel, “Ik besprak het met de architect en samen zochten we naar een oplossing die ook bij de rest van het gebouw past”, vertelt Wytse.
Wytse wijst tijdens onze rondgang naar de plek waar het uiteindelijk is opgelost. De installaties zijn weggewerkt in een verdikking van de wand. “Het zou je waarschijnlijk niet opvallen als je hier loopt.” Dat is misschien wel de beste samenvatting van het uitgewerkte detailwerk.
Ook verrassingen horen erbij
Ook het waterplein kwam tijdens ons bezoek ter sprake. Het idee was om regenwater via de noodoverstorten naar het plein te laten lopen en zo onderdeel te maken van het spelen. Echter bleek bij flinke regen dat er te veel water tegelijk naar beneden kwam.
Een groot deel van de spuwers is daarom later dichtgezet. Eén bleef open voor een waterspel dat beter werkt in de dagelijkse praktijk. Wytse vertelt het zonder er ingewikkeld over te doen. Soms blijkt pas als een gebouw echt wordt gebruikt hoe een oplossing uitpakt.
Terwijl we nog een laatste keer langs ’t Maar lopen, kijkt hij nog eens naar de daklichten, de metselwerkdetails en de oplossing van de lesveranda’s. Op de vraag hoe het is om hier na al die jaren weer te staan, antwoordt hij kort maar tevreden: “Mooi dat het gelukt is.”
Ondertussen lopen hier iedere dag kinderen naar buiten, worden tassen tegen de wand gezet en wordt er volop buiten lesgegeven. Voor hen is het gewoon een hele fijne school. Voor Wytse is de school eerder een verzameling bouwkundige details die tot in de puntjes zijn uitgezocht.