Transformatie Zwarte Doos, Groningen
Herbestemming van een herkenbaar gebouw
Het voormalige kantoorgebouw van de Sociale Dienst, de Zwarte Doos, is een begrip in Groningen. De leegstaande kantoorruimte is getransformeerd tot een woongebouw met circa 300 zelfstandige woningen en multifunctionele ruimten in de hoge plint. Gelegen aan de rand van het centrum en met uitzicht tot ver buiten de stad, is een nieuwe en aantrekkelijke plek om te wonen ontstaan.
Een structuur geschikt voor wonen
De Zwarte Doos is een ontwerp van Van Linge & Kleinjan uit 1976. De oorspronkelijke draagstructuur, gebaseerd op traditionele kantoormaten, bleek zeer geschikt voor de invulling met dit type appartementen. De heldere structuur van het gebouw vormde daarmee een logisch vertrekpunt voor de transformatie.
Behoud en vernieuwing van de gevel
De karakteristieke gevelelementen van zwart grindbeton zijn behouden en slechts plaatselijk verwijderd om overhoekse ruimten in de nieuwe appartementen mogelijk te maken. Alle kozijnen en gevelpanelen zijn vervangen door nieuwe aluminium kozijnen en aluminium penanten in een champagnekleurige afwerking. Deze geven de gevel een vernieuwde plasticiteit en introduceren een kleinschaliger ritme dat beter aansluit bij het nieuwe woonprogramma.
Verankering in de stedelijke context
Met de transformatie krijgt het gebouw niet alleen een nieuwe eigentijdse uitstraling in de skyline van de stad, maar wordt ook nadrukkelijk kwaliteit toegevoegd aan de directe omgeving. Er is ingezet op een goede aansluiting met zowel de binnenstad als de Zeeheldenbuurt aan de zuidzijde. Het gebouw richt zich sterker op straatniveau, waardoor het hoge volume zich beter hecht aan zijn plek.
Een actieve plint en openbare ruimte
De hoge plint is in dezelfde lijn geplaatst als de naastliggende bebouwing. Hierdoor ontstaat een evenwichtiger straatbeeld en wordt de relatie met de openbare ruimte versterkt. In de plint zijn multifunctionele ruimten ondergebracht die het gebouw openen naar de omgeving en een vanzelfsprekende overgang vormen tussen het publieke domein en het wonen daarboven. Door meerdere entrees toe te voegen opent het gebouw zich naar de buurt, wat bijdraagt aan levendigheid en contact met de omgeving.
Nieuwe bebouwing aan de Witte de Withstraat
De kwaliteit van de openbare ruimte aan de voorzijde is van groot belang voor het slagen van de transformatie. Door de verminderde parkeerdruk konden alle benodigde parkeerplaatsen worden gerealiseerd op een half verdiept parkeerterrein. Hierdoor kon het hoger gelegen dek worden verwijderd, wat ruimte bood voor nieuwe bebouwing aan de achtergelegen Witte de Withstraat.
Hier zijn appartementen over twee lagen gerealiseerd, met een voordeur direct aan de straat. In schaal, materialisering en detaillering sluiten deze woningen aan bij de bestaande jaren-dertigbebouwing in de straat en in kleurstelling bij de nieuwe woontoren. Zo ontstaat een zorgvuldig afgestemde samenhang, waarin de karakteristieken van de locatie samenkomen.
