Ontwerp Warmtecentrale Zernike Groningen
Techniek die gezien mag worden
Een warmtecentrale is in de eerste plaats een technisch gebouw. Leidingen, installaties en warmtewisselaars vragen ruimte en bepalen voor een groot deel wat er gebouwd moet worden. Je kunt die techniek achter een gesloten gevel verstoppen. Bij de Warmtecentrale Zernike kozen we voor het tegenovergestelde.
Op de Zernike Campus wordt zonnewarmte én restwarmte van datacenters gebruikt voor de verwarming van circa 12.500 woningen en bedrijven in Groningen. Naast rest- en zonnewarmte staan in de WarmteCentrale ook warmtepompen en warmtekrachtkoppeling om toepasbare warmte op te wekken. Die techniek mag je hier zien. Ook als je alleen langs het gebouw loopt of fietst.
Van verhullen naar laten zien
Voor het ontwerp keken we naar de herkenbare architectuur van oude fabrieken. Bij oude energiecentrales en fabrieken wordt de techniek vaak achter gesloten gevels aan het zicht onttrokken. Dat industriële beeld gebruikten we hier juist op een andere manier.
Door de bekende oude fabrieksvorm om te keren, draaien we ook het idee van een gesloten en afgeschermde fabriek om. Waar de techniek van oudsher uit het zicht blijft, laat dit open en transparante gebouw juist zien wat er binnen gebeurt.
De iconische dakvorm van de klassieke fabriek is vertaald naar de gevel. De kenmerkende contour vormt het ritme van de volledig transparante glasgevel, waarachter leidingen, installaties en warmtewisselaars zichtbaar zijn. Zo krijgt een vertrouwd industrieel beeld een nieuwe betekenis: niet de fabriek zelf, maar de duurzame techniek bepaalt het beeld.
De transparantie heeft ook een educatieve waarde. De werking en ontwikkeling van nieuwe energietechniek worden zichtbaar voor de omgeving. Overdag kijk je vanaf de weg rechtstreeks naar de installaties achter het glas. Zodra het buiten donker wordt, licht de techniek van binnenuit op.
Geen technische doos achter een hek
De warmtecentrale staat in een groen veld langs de openbare weg. Zonder hek en zonder zich van de omgeving af te sluiten. Aan de zijde van de weg opent het gebouw zich met de grote glazen gevel. Wie langsloopt of fietst, kan van dichtbij zien wat er binnen gebeurt.
De medewerkersentree ligt aan de andere zijde van het gebouw. Zo blijft de zijde aan de openbare weg volledig gericht op de zichtbare techniek en de relatie met de omgeving.
Flexibel ontwerp voor toekomstige warmtebronnen
De ontwikkeling van duurzame energie staat niet stil. Daarom is de warmtecentrale niet alleen ontworpen voor de warmtebronnen van vandaag, maar ook voor die van morgen.
De opzet van het gebouw is functioneel en flexibel. Nieuwe en aanvullende warmtebronnen kunnen in de toekomst aan het systeem worden toegevoegd. Installaties kunnen veranderen en de techniek kan zich verder ontwikkelen, zonder dat het heldere architectonische concept zijn kracht verliest. Zo kan de warmtecentrale meegroeien met de energietransitie.
